Uchwała nr PIIB/KR/0043/2025

Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa

z dnia 10 grudnia 2025 r.

w sprawie uchylenia uchwały

 

Na podstawie art. 33 pkt 10 i 15 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 551 i z 2025 r. poz. 619) oraz § 3 pkt 11 i 12 regulaminu Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uchwala się, co następuje:

§ 1.

1.   Uchyla się podjętą bez wskazania podstawy prawnej i sprzeczną z prawem, w tym uchwałą Nr PIIB/KR/0025/2025 Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia 22 maja 2025 r. w sprawie ramowego regulaminu obwodowych zebrań wyborczych w wyborach delegatów na okręgowe zjazdy okręgowych izb inżynierów budownictwa na kadencję obejmującą lata 2026-2030, uchwałę nr WKP/OR/0034/2025 Okręgowej Rady Wielkopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia 30 września 2025 r. w sprawie zatwierdzenia regulaminu obwodowych zebrań wyborczych w wyborach na delegatów na okręgowe zjazdy Wielkopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa na kadencję obejmującą lata 2026-2030 w formie stacjonarnej.


2.   Czynności podjęte na podstawie uchylonej uchwały wymienionej w ust.1, w tym wybory delegatów na okręgowy zjazd Wielkopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa na kadencję obejmującą lata 2026-2030 podlegają powtórzeniu.

§ 2.

Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.

Uzasadnienie

Uchwałą nr WKP/OR/0034/2025 Okręgowej Rady Wielkopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia 30 września 2025 r. w sprawie zatwierdzenia regulaminu obwodowych zebrań wyborczych w wyborach na delegatów na okręgowe zjazdy Wielkopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa na kadencję obejmującą lata 2026-2030 w formie stacjonarnej okręgowa rada zatwierdziła regulamin obwodowych zebrań wyborczych w wyborach na delegatów na okręgowe zjazdy Wielkopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa na kadencję obejmującą lata 2026-2030 w formie stacjonarnej.

Jako podstawę podjęcia uchwały okręgowa rada wskazała ustawę z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa bez wskazania konkretnej podstawy prawnej do jej podjęcia.

W załączniku do tej uchwały Okręgowa Rada określiła:

1.   §8 ust.1 pkt 1- Komisja Wyborcza przyjmuje zgłoszenia kandydatów na delegatów na okręgowe zjazdy,
2.   §10 ust. 3 – niezależnie od ust.1 powyżej, uprawnieni (…) mogą dokonać zgłoszenia kandydata na okręgowy zjazd w sekretariacie Biura w terminie od dnia 1.10.2025 r. do dnia 24.10.2025 r. Następnie zgłoszenia przekazywane są Komisji Wyborczej danego Zebrania zgodnie z listą uprawnionych do udziału w Zebraniu,
3.   §10 ust.6 – kandydaci na delegatów są umieszczeni na liście wyborczej według kolejności zgłoszeń.

W dniu 22 maja 2025 r. Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa podjęła uchwałę nr PIIB/KR/0025/2025 w sprawie ramowego regulaminu obwodowych zebrań wyborczych w wyborach delegatów na okręgowe zjazdy okręgowych izb inżynierów budownictwa na kadencję obejmującą lata 2026-2030.

Uchwała została podjęta na podstawie art. 33 pkt 1,2, i 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 551 i z 2025 r. poz. 619). Zgodnie z tymi przepisami Krajowa Rada wykonując uchwały Krajowego Zjazdu oraz koordynując i nadzorując działalność okręgowych rad izb opracowuje projekt regulaminu wyborów do organów izby.

W załączniku nr 1 do tej uchwały Krajowa Rada określiła, w szczególności:

1.   §8 ust.1 pkt 1- Komisja Wyborcza przyjmuje zgłoszenia kandydatów na delegatów na okręgowy zjazd okręgowej izby inżynierów budownictwa,
2.   §10 ust. 5 – kandydaci na delegatów na okręgowy zjazd okręgowej izby inżynierów budownictwa są umieszczeni na liście wyborczej w porządku alfabetycznym.

Wskazane powyżej postanowienia uchwały okręgowej rady są sprzeczne z powyżej wymienionymi postanowieniami uchwały Krajowej Rady.

Powyższe ustalenia wskazują, że uchwała okręgowej rady nie tylko została podjęta bez wskazania podstawy prawnej co czyni ją sprzeczną z obowiązującymi przepisami, ale jest też sprzeczna z uchwałą Krajowej Rady, która powinna być prawną podstawą jej podjęcia.

Na podstawie art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U. z 2023 r. poz. 551 i z 2025 r. poz. 619 Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa opracowuje projekt regulaminu wyborów do organów izby.

W wykonaniu obowiązku ustawowego Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa uchwałą nr PIIB/KR/0025/2025 z dnia 22 maja 2025 r. w sprawie ramowego regulaminu obwodowych zebrań wyborczych w wyborach delegatów na okręgowe zjazdy okręgowych izb inżynierów budownictwa na kadencję obejmującą lata 2026-2030 określiła ramowy regulamin obwodowych zebrań wyborczych w wyborach delegatów na okręgowe zjazdy okręgowych izb inżynierów budownictwa na kadencję obejmującą lata 2026-2030.

Krajowa Rada określiła, że komisja wyborcza przyjmuje zgłoszenia kandydatów na delegatów na okręgowy zjazd (§ 8 ust.1 pkt 1). Krajowa Rada nie przewidziała udziału biura okręgowej izby w procesie przyjmowania kandydatur. Udział biura okręgowej izby w procesie wyborczym narusza zasady wyborcze uchwalone przez Krajową Radę, w tym równość praw wyborczych wszystkich członków izby wskazując różne podmioty do których można zgłaszać kandydatów na delegatów.

Należy podkreślić, że okręgowa rada poinformowała członków okręgowej izby o podjęciu uchwały mailami wysłanymi w dniu 14 października 2025 r. wyznaczając jednocześnie termin na zgłaszanie kandydatur na delegatów od 1 do 24 października 2025 r.

Kandydaci na delegatów powinni być zgłaszani przez członków izby uprawnionych do udziału w danym zebraniu obwodowym na równych zasadach bezpośrednio do komisji wyborczej stosowanie do § 10 ust.1 i § 8 ust.1 pkt 1 ramowego regulaminu uchwalonego przez Krajową Radę.

Ponadto w §10 ust. 5 ramowego regulaminu – kandydaci na delegatów na okręgowy zjazd okręgowej izby inżynierów budownictwa są umieszczeni na liście wyborczej w porządku alfabetycznym. Regulamin nie przewiduje żadnych odstępstw od tej zasady, stosowanej powszechnie na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących.

Wskazać tu można na przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2025 r. poz. 365) dotyczące wyborów na określonych kandydatów:

Art. 267 - Na karcie do głosowania umieszcza się w porządku alfabetycznym nazwiska i imiona zarejestrowanych kandydatów na senatora, z podaniem nazwy lub skrótu nazwy komitetu wyborczego.

Art. 308 § 1 - Na karcie do głosowania wymienia się w kolejności alfabetycznej nazwiska i imiona zarejestrowanych kandydatów na Prezydenta Rzeczypospolitej.

Art. 485 - Na karcie do głosowania wymienia się w kolejności alfabetycznej nazwiska i imiona zarejestrowanych kandydatów na wójta, wraz ze skrótami nazw komitetów wyborczych i symbolami graficznymi komitetów wyborczych.

Odmienne zasady są możliwe jedynie w głosowaniach na listy kandydatów których kolejność list jest losowana a kolejność kandydata na liście ustalana przez komitety wyborcze.

Znane są przy tym opracowania dotyczące tzw. „miejsc biorących” wskazujące, że kolejność umieszczenia na liście wyborczej, zwłaszcza na pierwszych pozycjach, wpływa na zwiększenie szans na wybór.

Okręgowa Rada Wielkopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w dniu 30 września 2025 r. podjęła uchwałę nr WKP/OR/0034/2025 w sprawie zatwierdzenia regulaminu obwodowych zebrań wyborczych w wyborach na delegatów na okręgowe zjazdy Wielkopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa na kadencję obejmującą lata 2026-2030 w formie stacjonarnej.

W podstawie prawnej Okręgowa Rada powołała się na ustawę o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, bez wskazania konkretnego przepisu stanowiącego podstawę prawną jej podjęcia.

W załączniku do tej uchwały Okręgowa Rada określiła w §8 ust.1 pkt 1 zgodnie z uchwałą Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, że to Komisja Wyborcza przyjmuje zgłoszenia kandydatów na delegatów na okręgowe zjazdy.

Zasada powyższa została następnie złamana przez §10 ust. 3 regulaminu uchwalonego przez okręgową radę zgodnie z którym uprawnieni (…) mogą dokonać zgłoszenia kandydata na okręgowy zjazd w sekretariacie Biura w terminie od dnia 1.10.2025 r. do dnia 24.10 2025 r. Następnie zgłoszenia przekazywane są Komisji Wyborczej danego Zebrania zgodnie z listą uprawnionych do udziału w Zebraniu.

Ponadto w §10 ust.6 okręgowa rada uchwaliła, że kandydaci na delegatów są umieszczani na liście wyborczej według kolejności zgłoszeń, tym samym złamała zasadę określoną w §10 ust. 5 ramowego regulaminu uchwalonego przez Krajowa Radę zgodnie z którą kandydaci na delegatów na okręgowy zjazd okręgowej izby inżynierów budownictwa są umieszczani na liście wyborczej w porządku alfabetycznym. Kandydaci na delegatów są umieszczani na liście wyborczej według kolejności zgłoszeń.

Sprzeczność §10 ust. 3 i §10 ust.6 regulaminu uchwalonego przez okręgową radę z §8 ust.1 pkt 1 i §10 ust. 5 ramowego regulaminu uchwalonego przez Krajową Radę jest oczywista.

Okręgowa rada wprowadziła bez podstawy prawnej możliwość zgłaszania kandydatów do biura okręgowej izby oraz zmieniła zasadę umieszczania kandydatów na liście wyborczej w kolejności alfabetycznej.

W powyższym zakresie uchwała okręgowej rady została podjęta bez wskazania szczegółowej podstawy prawnej i narusza uchwałę nr PIIB/KR/0025/2025 z dnia 22 maja 2025 r. w sprawie ramowego regulaminu obwodowych zebrań wyborczych w wyborach delegatów na okręgowe zjazdy okręgowych izb inżynierów budownictwa na kadencję obejmującą lata 2026-2030.

Uchwała okręgowej rady narusza zasady równości praw wyborczych kandydatów na delegatów na okręgowy zjazd ponieważ preferuje kandydatów zgłoszonych przez biuro izby jako lista umieszczana w pierwszej kolejności na listach wyborczych, co potwierdzają wyniki głosowań na zebraniach obwodowych.

Należy zauważyć, że uchwała okręgowej rady narusza podstawowe zasady uregulowane w Konstytucji RP.

Zgodnie z art. 7 Konstytucji regulującym zasadę praworządności organy władzy publicznej, a taką rolę pełnią organy samorządu zawodowego zawodu zaufania publicznego, działają na podstawie i w granicach prawa.

Złamanie zasady praworządności przez okręgową radę poprzez podjęcie uchwały bez wskazania podstawy prawnej i sprzecznej z uchwałą Krajowej Rady podjętą na podstawie przepisu ustawy narusza art. 7 Konstytucji RP.

Zasadę nadrzędności i bezpośredniego stosowania Konstytucji RP określa art. 8 zgodnie z którym Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej a przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej.

Przepis ten upoważnia Krajową Radę do oceny uchwały okręgowej rady z bezpośrednim zastosowaniem wzorca konstytucyjnego.

Przeprowadzanie wyborów z użyciem listy kandydatów w kolejności zgłoszeń a nie alfabetycznie narusza zasadę równości i zakaz dyskryminacji określone w art. 32 Konstytucji. Zgodnie z tymi zasadami wszyscy są wobec prawa równi. Dotyczy to także członków izby w realizacji ich praw wyborczych w samorządzie zawodowym. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, w tym organy samorządu zawodowego. Zgłaszanie kandydatów na delegatów w różnych formach i na nierównych zasadach łamie tę zasadę chronioną konstytucyjnie.

Dodatkowo uzasadnia ten zarzut fakt, że biuro okręgowej izby przyjmowało zgłoszenia od 1 do 24 października 2025 r. podczas gdy członkowie izby uzyskali możliwość zapoznania się z tą regulacją najwcześniej w dniu 14 października 2025 r. Nie wszyscy członkowie izby mieli więc szansę dowiedzieć się w tym samym czasie o zasadach wyborczych, co skutkowało zasadnością zarzutu nierównego traktowania członków.

Konstytucja w art. 32 ust.2 stanowi, że nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Tymczasem zasadny jest zarzut dyskryminacji przez okręgową radę członków poprzez nierówny dostęp do biernego prawa wyborczego.

Na podstawie art. 37 ust.1 Konstytucji, kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji. Krajowa Rada jest zobowiązana do zapewnienia członkom samorządu zawodowego prawidłowego korzystania z przysługujących im praw, co powinno skutkować uchyleniem uchwały okręgowej rady naruszającej prawa członków izby.

Samorząd zawodowy inżynierów budownictwa został utworzony w wykonaniu art. 17 ust.1 Konstytucji RP jako samorząd zawodowy reprezentujący osoby wykonujące zawód zaufania publicznego. Organy samorządu zawodu zaufania publicznego sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony.

Nie powinno budzić wątpliwości, że działaniem w celu ochrony interesu publicznego, w tym interesu członków izby jest kontrola zgodności z prawem uchwał organów izby i uchylanie uchwał naruszających przepisy i uchwały organów izby podejmowane na podstawie ustaw.

Wskazane wady regulaminu uchwalonego przez okręgową radę negatywnie wpływają na prawidłową realizację czynnego i biernego prawa wyborczego członków tej izby i mogą powodować wypaczanie wyników wyborów.

Należy także podkreślić, że okręgowa rada przekroczyła granicę dozwolonego przez Krajową Radę dostosowania ramowego regulaminu do specyfiki okręgowej izby.

Brak jest potwierdzenia, że specyfika izby wymagała zbierania kandydatur na delegatów przez biuro okręgowej izby, skoro była taka możliwość podczas zebrań obwodowych.

Natomiast zmiana zasady alfabetycznego umieszczania kandydatów na liście wyborczej jest zasadą nie podlegającą jakimkolwiek zmianom. Jest to zasada, która powinna być bezwzględnie przestrzegana jako gwarancja równych wyborów gwarantujących równe szanse wyborcze. Niemożliwa do zaakceptowania w tym kontekście jest próba wpływania na wynik wyborów uzależniając miejsce na liście od kolejności zgłaszania kandydatów.

W związku z uchyleniem uchwały okręgowa rada jest zobowiązana do ponownego podjęcia uchwały w sprawie regulaminu obwodowych zebrań wyborczych w wyborach delegatów na okręgowe zjazdy Wielkopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa na kadencję obejmującą lata 2026-2030 oraz do powtórzenia wyborów delegatów na okręgowy zjazd tej izby, które odbyły się na podstawie uchylonej, sprzecznej z prawem uchwały okręgowej rady.

Należy zauważyć, że nie wykonanie powyższego obowiązku skutkować będzie podjęciem przez Krajową Radę uchwały zastępującej uchwałę okręgowej rady i przeprowadzenie przez Krajową Radę ponownych wyborów delegatów na okręgowy zjazd Wielkopolskiej OIIB.

Wszelkie czynności podjęte na podstawie uchylonej uchwały nr WKP/OR/0034/2025 Okręgowej Rady Wielkopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia 30 września 2025 r. w sprawie zatwierdzenia regulaminu obwodowych zebrań wyborczych w wyborach na delegatów na okręgowe zjazdy Wielkopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa na kadencję obejmującą lata 2026-2030 w formie stacjonarnej, w tym wybory delegatów na okręgowy zjazd Wielkopolskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa na kadencję obejmującą lata 2026-2030 podlegają powtórzeniu.

Mając powyższe na względzie rozstrzygnięto jak w uchwale.